Aynı araca farklı ebatlarda lastik takılabilir; ancak "takılabilir" ile "doğru" aynı şey değil. Lastik ebat seçimi, dış çap, yük endeksi, hız kodu ve jant genişliği olmak üzere dört değişkenin aynı anda tutturulmasını gerektirir. Bunlardan biri kaçtığında kilometre sayacı, ABS/ESP hesapları, yakıt tüketimi ve süspansiyon geometrisi hep birlikte etkilenir. Aşağıda hesabı kendi başına yapabilmen için gereken adımlar var.
205/55 R16 91V örneğinde: 205 = kesit genişliği (mm), 55 = yanak oranı (genişliğin %55'i kadar yanak yüksekliği), R = radyal, 16 = jant çapı (inç), 91 = yük endeksi, V = hız kodu. Yanak oranının yüzde olduğunu unutma; 205/55 ile 225/55 aynı orana sahip olsa da yanak yükseklikleri farklıdır (112,75 mm'ye karşı 123,75 mm).
Formül basit: Dış çap = (Jant inç × 25,4) + (2 × Genişlik × Oran).
205/55 R16 için: (16 × 25,4) + (2 × 205 × 0,55) = 406,4 + 225,5 = 631,9 mm. Çevre ise π × 631,9 ≈ 1985 mm. Bu iki sayı, karşılaştırmanın referans noktan olacak.
Alternatif ebadın dış çapı, orijinalden en fazla ±%3 sapmalıdır. Üzerine çıkıldığında hız göstergesi ve kilometre sayacı yanıltmaya başlar, çamurluk-davlumbaz teması riski doğar. 631,9 mm referansla bazı seçenekler:
| Ebat | Dış çap | Fark | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| 205/55 R16 (orijinal) | 631,9 mm | — | Referans |
| 195/65 R15 | 634,5 mm | +%0,41 | Uygun (kış için ekonomik) |
| 225/45 R17 | 634,3 mm | +%0,38 | Uygun (plus-one) |
| 215/55 R16 | 642,9 mm | +%1,74 | Sınırda ama kabul edilebilir |
| 215/50 R17 | 646,8 mm | +%2,36 | Sınırda |
| 205/60 R16 | 652,4 mm | +%3,24 | Önerilmez |
| 225/50 R17 | 656,8 mm | +%3,94 | Önerilmez |
Sapmanın pratik karşılığı şu: çap %3 büyükse, gösterge 100 km/s derken gerçek hızın yaklaşık 103 km/s olur ve her 100 km'de sayaca 3 km eksik yazılır.
Yük endeksi kilogram karşılığı olan bir tablodur ve tek bir basamak bile fark eder:
| Endeks | 91 | 94 | 95 | 98 | 100 |
|---|---|---|---|---|---|
| Tekerlek başına | 615 kg | 670 kg | 690 kg | 750 kg | 800 kg |
Ruhsatta yazan değere eşit veya üstünü seç. Yüksek endeks genellikle daha sert yanak demektir; konfor bir miktar düşer ama güvenlik tarafında kayıp olmaz.
T = 190, H = 210, V = 240, W = 270 km/s. Aracın azami hızının altında bir kod seçmek hem sigorta hem güvenlik açısından sorundur. Tek istisna kış lastikleridir; birçok üretici kışlıkta bir kademe düşük koda izin verir, ancak bu durumda hız sınırını bilmen gerekir. Kış lastiğine geçiş zamanlaması ayrı bir konu olsa da, ebat kararını yaz-kış aynı jantla vermek maliyeti ciddi biçimde düşürür.
Kaba kural: uygun jant genişliği (inç) ≈ lastik genişliği (mm) ÷ 25,4 × 0,70–0,85. 205 mm için bu aralık yaklaşık 5,5–7,0 inç, 225 mm için 6,0–8,0 inçtir. Dar janta geniş lastik takıldığında sırt ortası şişer, geniş janta dar lastik takıldığında omuz